Xota lɛ

Fí E È Nɔ Zán Nǔnywɛ Xó E Nɔ Wlí Dioxyde de Carbone É Ðò É

Sep 26, 2025 Jǒ wɛn ɖé dó

Nǔ e è nɔ wlí é wɛ nyí afɔ nukɔntɔn e è nɔ ɖè ɖò nǔnywɛ xwitixwiti sín nǔ e nɔ wlí bo nɔ lɛ́ hɛn nǔ ɖ’ayǐ é mɛ é. É byɔ ɖɔ jɔhɔn e nɔ nyí dioxyde de carbone é ni ɖò mimɛ̌ jí tawun hwenu e è ɖò nǔ hɛn yì wɛ é kpo hwenu e è ɖò nǔ hɛn ɖ’ayǐ wɛ é kpo, amɔ̌, ɖò ninɔmɛ gègě mɛ ɔ, jɔhɔn e nɔ tɔ́n sín azɔ̌xwé lɛ é mɛ é nɔ sɔgbe xá nǔ e è byɔ é ǎ. Enɛ wu ɔ, è ɖó na ɖè jɔhɔn e nɔ nyí dioxyde de carbone é ɖó vo nú jɔhɔn e nɔ tɔ́n sín jɔhɔn mɛ lɛ é; è nɔ ylɔ nǔwiwa enɛ ɖɔ dioxyde de carbone wlíwlí.

 

Azɔ̌xwé hlɔnhlɔn tɔn ɔ nyí fí taji e è nɔ zán nǔnywɛ xwitixwiti CCS tɔn ɖè é. Dioxyde de carbone e nɔ tɔ́n sín zogbɛ́n lɛ mɛ é wɛ nɔ dɔn jɔhɔn e nɔ hɛn nǔ gblé dó ayikúngban ɔ wu é wá, bɔ azɔ̌xwé e nɔ bló hlɔnhlɔn lɛ é wɛ nɔ ɖè jɔhɔn ɔ tɔ́n hugǎn. Ðò xwè 2007 mɛ ɔ, azɔ̌xwé e nɔ bló hlɔnhlɔn ɖò China é nɔ ɖè jɔhɔn nyanya tɔn tɔn livi 2,8 mɔ̌ tɔ́n, bɔ hlɔnhlɔnzɔ́watɛn e nɔ zán akán é ɖé nɔ ɖè jɔhɔn nyanya tɔn livi mɔkpan tɔ́n xwewu xwewu. Azɔ̌xwé e nɔ bló hlɔnhlɔn é nɔ zán hlɔnhlɔn gègě, bo nɔ ɖè jɔhɔn ɖaxó ɖaxó e nɔ nyí dioxyde de carbone é tɔ́n. Enyi è sɔ́ jɔhɔn e nɔ tɔ́n sín mɔ̌to lɛ sín jɔhɔn mɛ é kpo fí e è nɔ nɔ lɛ é kpo jlɛ́ dó jɔhɔn nyanya enɛ wu ɔ, é bɔwǔ bɔ è na kpé nukún dó jɔhɔn enɛ wu, ɖó fí e é nɔ gosin é nɔ nɔ ayǐ, bo nɔ lɛ́ sukpɔ́, bɔ é nɔ lɛ́ kplé ɖó kpɔ́. Ðò gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ ɔ, azɔ̌xwé e nɔ bló hlɔnhlɔn é nyí fí taji e è nɔ zán nǔnywɛ xwitixwiti CCS tɔn ɖè é.

 

Nǔ e è nɔ zán kɔ́zún dó bló na ɖò ali bǐ nu é nyí akpáxwé taji ɖevo nú CCS sín azɔ̌wiwa. China ɔ, to ɖaxo ɖe wɛ bo nɔ ɖu akán-. CCS sín nukɔnyiyi ɖò Chine ɖó na lin tamɛ dó bǔninɔ tɔn xá kɔ́zún zinzan jí jɛ nukɔn. Ðò gbɛzán kɔ́zùn tɔn kpo zinzan tɔn kpo bǐ mɛ ɔ, é nyí kɔ́zùn-e nɔ zán hlɔnhlɔnzɔ́watɛn lɛ é kɛɖɛ wɛ nɔ ɖè jɔhɔn nyanya tɔ́n ǎ, loɔ, akpáxwé vovo e jɛ nukɔn nú kɔ́zúnzɔ́ ɔ, ɖò kɔ́zúnzɔ́ ɔ hwenu, kpo ee è bló gudo é kpo, gɔ́ nú azɔ̌wiwa kpo huzuhuzu tɔn kpo nɔ lɛ́ ɖè kɔ́zúnzɛ́n kpo kɔ́zúnzɛ́n e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu é kpo tɔ́n (mɛtan ɖò taji ɔ, é wɛ nyí nǔ e nɔ wà nǔ dó kɔ́zún ɔ wu é). Ðò aca mɛ ɔ, nǔwiwa enɛ lɛ nɔ bló bɔ jɔhɔn ɖaxó ɖé nɔ tɔ́n ɖò hlɔnhlɔn ɖaxó mɛ, bɔ hlɔnhlɔn e è nɔ zán dó wlí é nɔ hwe hú jɔhɔn ɖaxó e è nɔ wlí ɖò hlɔnhlɔnzɔ́watɛn e nɔ zán akán- lɛ é mɛ é. Enɛ wu ɔ, è na mɔ hlɔnhlɔn mímɛ́ ɖò gbɛzán mɛ e nɔ ɖè kɔ́n lɛ é bǐ mɛ, bo na lɛ́ zán ye ɖò ali bǐ nu ɔ, é sɔgbe xá ninɔmɛ tò China tɔn lɛ hú ɖɔ è ni wlí jɔhɔn e nɔ tɔ́n sín kɔ́n mɛ é kpowun.

Sɔ́ nǔkanbyɔ lɛ sɛ́dó